Wpływ cech karmy na smakowitość
Podobnie, jak aspekty behawioralne selekcji karmy oraz preferencje indywidualne, tak i jej cechy oraz dostarczane przez nią wrażenia wpływają na decyzję zwierzęcia, co do ostatecznego wyboru karmy.
Wybór karmy przez zwierzę przebiega w kilku następujących po sobie etapach:
- Ocena karmy za pomocą zmysłu węchu (zapach, temperatura).
- Jeżeli zapach jest zachęcający, zwierzę podnosi karmę oceniając łatwość jej uchwycenia.
- Kiedy karma znajdzie się w jamie ustnej, zwierzę ocenia jej smak a także właściwości fizyczne, tzn. jakie odczucia wywołuje krokiet w jamie ustnej, czy jest łatwy do rozkruszenia i żucia, jaki jest kształt i wielkość krokieta.
- Na końcu, zwierzę analizuje wrażenia po przełknięciu karmy.
Firma Royal Canin poświęciła lata badań, analizując każdą z tych czterech faz. Ich poznanie pozwoliło na opracowanie takich karm, które są atrakcyjne dla zwierzęcia na każdym etapie oceny karmy.
Pierwszy etap: ocena zapachu oraz temperatury karmy
Odbiór wrażeń zapachowych rozpoczyna się okresem utajenia, który stanowi czas potrzebny do tego, by substancje zapachowe dotarły do receptorów błony śluzowej. W przypadku długotrwałego pobudzenia, receptory te są nadwyrężone, co powoduje wydłużenie fazy utajenia.
Ostrość węchu wzrasta w sytuacjach, gdy zwierzę odczuwa głód
Ocena temperatury karmy
Koty preferują karmy w temperaturze zbliżonej do temperatury ciała. Odpowiada to temperaturze ofiar łapanych na wolności. Mniej atrakcyjna jest dla nich karma w temperaturze pokojowej, chłodniejsza czy wyjęta bezpośrednio z lodówki. Podobnie, karma podgrzana powyżej temperatury ciała jest także mniej atrakcyjna, a w temperaturze powyżej 40°C jest przez kota ignorowana.
Porada
Człowiek zwykle preferuje posiłki o temperaturze wyższej niż temperatura ciała. Podgrzewając karmę dla zwierzęcia, właściciel powinien pamiętać, że zwierzę woli pożywienie w temperaturach niższych niż temperatury preferowane przez człowieka.
Maksymalna atrakcyjność zapachowa karm dla zwierząt
Ponieważ zwierzęta mają bardzo dobrze rozwinięty zmysł węchu, zapach karmy odgrywa bardzo dużą rolę w jej akceptacji. Szczególnie ważne jest to w przypadku zwierząt starszych, chorych lub leczonych przy użyciu leków wpływających niekorzystnie na zmysł węchu. Przeprowadzono wiele prób, aby określić, które zapachy są najbardziej atrakcyjne dla zwierząt w zależności od wieku oraz warunków życia. Badania te umożliwiły firmie Royal Canin opracowanie unikalnej linii diet, charakteryzującej się wyjątkową smakowitością. Jednym z większych wyzwań dla producentów karm dla zwierząt jest opracowanie trwałych aromatów, które będą atrakcyjne dla zwierzęcia przez długi czas.
Nie tylko dlatego, że zapach karmy staje się mniej intensywny z czasem, ale istnieje także większe ryzyko, że karma będzie chłonąć zapachy z otoczenia, w tym te związane z procesem utleniania karmy.
Porada
Jedną z przyczyn, dla których karmy w puszkach mogą być chętniej jedzone przez zwierzęta, jest ich intensywny aromat, charakterystyczny dla karm wilgotnych. Ponieważ proces produkcji karm w puszkach zapewnia ochronę przed utlenieniem, karmy wilgotne nie chłoną obcych zapachów podczas ich przechowywania (tak długo, jak puszka pozostaje zamknięta). Wymieszanie niewielkiej ilości karmy z puszki z karmą suchą, jest jedną z metod zachęcenia zwierzęcia do jedzenia suchej karmy.
Drugi etap: chwytanie (ocena wielkości przy użyciu warg)
Innowacyjne badania przeprowadzone przez firmę Royal Canin przy współpracy z ENSAM (Ecole Nationale Superieure des Arts et Metiers) we Francji, wykazały, że u kotów występują trzy różne metody chwytania suchej karmy. Najczęściej obserwowanym sposobem jest chwytanie przy użyciu warg, w którym krokiet w dalszej kolejności łapany jest przez siekacze (w tym sposobie nie bierze udziału język). Druga metoda to chwytanie przy użyciu górnej powierzchni języka, w której kot wykorzystuje grzbietową powierzchni języka, aby podnieść krokiet. Trzeci sposób to chwytanie dolną powierzchnią języka, w której brzuszna powierzchnia języka kładziona jest na krokiet, który następnie zostaje cofnięty do jamy ustnej.
Maksymalne ułatwienie chwytania krokieta
Aby opracować odpowiedni krokiet, dostosowany do określonego sposobu chwytania przez kota, firma Royal Canin przetestowała szereg kształtów oraz wielkości krokietów. Ponieważ, zanim krokiet trafi do jamy ustnej kota, musi najpierw zostać uchwycony, zatem łatwość uchwycenia ma bardzo duży wpływ na akceptację karmy. Te wnikliwe badania nad wyglądem krokieta pozwoliły na opracowanie kilku opatentowanych kształtów krokietów, charakterystycznych dla diet Royal Canin.
Trzeci etap: ocena smaku oraz właściwości fizycznych karmy
Trzeci etap selekcji karmy rozpoczyna się w momencie, gdy karma znajdzie się w jamie ustnej zwierzęcia. W tym czasie zwierzę ocenia smak karmy, kształt, wielkość i teksturę krokieta oraz wrażenia (przyjemne/ nieprzyjemne). Spośród tych cech, najważniejszy jest smak, aczkolwiek kształt czy tekstura krokieta także odgrywają istotną rolę.
Ocena smaku karmy
Smak jest jednym z najbardziej złożonych zmysłów. Stale rosnąca liczba osób otyłych, związana przede wszystkim z upodobaniem do jedzenia słodyczy oraz tłustych potraw, zwróciła uwagę naukowców na zagadnienia związane ze smakiem. W przeprowadzonych badaniach oceniano fizjologiczne oraz psychologiczne (czy behawioralne) aspekty związane ze smakiem.
Smak gorzki
Koty są szczególnie wrażliwe na smak gorzki.
Smak ten odbierany jest w tylnej części języka. Koty są bardziej wrażliwe na smak gorzki w porównaniu do psów, wyczuwając go przy niższej koncentracji. Taka wrażliwość pozwala im na uniknięcie wielu substancji toksycznych (np. strychniny),
Smak słodki
Koty bardzo słabo reagują na smak słodki, wykazując nawet tendencję do odmawiania syntetycznych substancji słodzących.
Smak kwaśny
Mocny, kwaśny smak jest szczególnie atrakcyjny dla kotów, co jest szeroko wykorzystywane przez firmy produkujące karmy dla zwierząt. Ta silna preferencja w stosunku do kwaśnego smaku jest szczególnie istotna w przypadku kotów z chorobami nerek, ponieważ u kotów z upośledzoną czynnością nerek należy unikać nadmiaru kwasów oraz fosforu. Z kolei większość komercyjnych karm dla kotów zwiera aromaty, w których składzie znajduje się kwas fosforowy. Firma Royal Canin przeprowadziła własne badania, aby znaleźć alternatywne rozwiązanie i stworzyć karmę o wysokiej smakowitości przeznaczoną dla kotów z chorobami nerek.
Modulowanie smaku
Do najważniejszych czynników wpływających na odbiór smaku należą: płeć, wiek, stan zdrowia oraz stosowanie pewnych leków.
- Wiek: wrażliwość na smaki spada wraz z wiekiem
- Stan zdrowia: pewne schorzenia wpływają na zmysł smaku, zwłaszcza zaburzenia w funkcjonowaniu tarczycy, przewlekła niewydolność nerek, cukrzyca oraz urazy czaszki.
- Leki: antybiotyki o szerokim spektrum działania mogą prowadzić do zmiany w percepcji smaku.
Psychologiczny aspekt percepcji zapachu czy smaku jest bardzo istotny. Ocena określonych zapachów czy smaków wiąże się ściśle z doświadczeniem pokarmowym zwierzęcia i jest zmienna osobniczo.
W rzeczywistości, zarówno człowiek jak i zwierzęta jedząc nie tyle kierują się smakiem, co pamięcią.
Maksymalna atrakcyjność smakowa karm dla zwierząt
Istnieje wiele czynników wpływających na atrakcyjność smakową karm dla zwierząt. Można tu wymienić odpowiednią selekcję składników, źródeł ich pochodzenia, kontrolę jakości, metody produkcji, stosowane metody konserwacji, substancje wzmacniające smak, warunki przechowywania oraz transportu. Większość tych elementów jest charakterystyczna dla danej firmy, a najważniejsze w opracowywaniu diet o wysokiej smakowitości, są: jakość składników, metody produkcji oraz sama receptura.
Uboczne produkty utleniania tłuszczy, tj. nadtlenki, aldehydy (np. heksanal), ketony, wpływają niekorzystnie na smakowitość karmy będąc przyczyną powstawania zjełczałego zapachu. Firma Royal Canin podjęła kilka kroków, aby jak najdłużej zachować walory smakowe swoich karm. Są to:
Stosowanie wysokiej jakości surowców
- Dodatek na wczesnym etapie naturalnych przeciwutleniaczy, które ograniczają reakcje utleniania oraz wpływają korzystnie na stabilizację jakości karmy.
- Zastosowanie pierwiastków śladowych w postaci chelatowanej tak, aby nie zmieniać ich biodostępności, ale zablokować włączenie ich, jako katalizatorów w reakcje utleniania karmy.
- System pakowania w zmodyfikowanej atmosferze, w którym podczas pakowania powietrze bogate w tlen zastępowane jest gazami nie zawierającymi tlenu (azot), co ogranicza zjawisko utleniania po zapakowaniu.
- Stosowanie wysokiej jakości opakowań hermetycznych.
- Jak najszybsze pakowanie gotowego produktu po zakończonym procesie produkcji.
Ocena właściwości fizycznych karmy
Fizyczne cechy karmy, tj. kształt, wielkość i tekstura krokietów, mogą mieć wpływ na wybór karmy i preferencje zwierzęcia. Do parametrów tekstury, które podlegają ocenie należą: maksymalna siła potrzebna do rozkruszenia krokieta, wysiłek, jaki jest z tym związany (wskaźnik nakładu pracy potrzebnej do żucia krokieta), dystans, na jaki ząb zagłębia się w krokiet zanim ulegnie on rozkruszeniu oraz oporność karmy.
Ogromna różnorodność kształtów oraz wielkości krokietów, opatentowane technologie produkcji a także unikalne metody badawcze wyróżniają Royal Canin spośród innych firm produkujących karmy.
Wielkość oraz kształt
Podczas, gdy wielkość i kształt krokieta nie mają bezpośredniego wpływu na smak oraz zapach karmy, w istotny sposób wpływają na łatwość uchwycenia i zjedzenia krokieta. Dostosowanie kształtu oraz wielkości krokieta do potrzeb zwierzęcia, zachęca do jedzenia. Zbyt mały krokiet może być przez zwierzę połknięty i powodować zadławienie. Krokiet właściwej wielkości zostaje rozgryziony, dzięki czemu tempo jedzenia ulega zwolnieniu. Wolniejsze tempo jedzenia zapewnia zwierzęciu poczucie sytości wydłużając czas pojedynczego posiłku.